صفحهٔ اصلی

از پارسی لاتک
پرش به: ناوبری، جستجو
TeX و LaTeX چیست؟

TeX و LaTeX چیست؟

دونالد اروین کنوث (زاده ۱۰ ژانویه، ۱۹۳۸)

در ۳۰ مارس ۱۹۷۷ زمانی که دونالد کنوث (Donald E. Knuth) جلد دوم کتاب «هنر برنامه‌نویسی رایانه» خودش، که آماده به چاپ بود را دید، متوجه شد که بسیار بدشکل است. پیش‌نمایش‌های مأیوس‌کننده در نهایت موجب شدند که او تصمیم بگیرد با طراحی سیستم حروف‌چینی خود (TeX) برمبنای حروف‌چینی دیجیتالی، این مشکل را یک بار و برای همیشه حل کند. کنوث دریافت که معنای حروف‌چینی دیجیتالی این است که بتوان یک چیدمان درست از صفرها و یک‌ها (نقاط سفید و سیاه) را در کنار یکدیگر قرار داد. یافتن قواعد درست و زیبا برای نگارش متون ریاضی و تبدیل آن به چیدمان صحیحی از صفرها ویک‌ها، کاری بود که کنوث فکر می‌کرد آن‌را می‌تواند در ظرف شش ماه تا تعطيلات دانشگاهي سال ۱۹۷۸ به پایان برساند، اما آن‌چه که اتفاق افتاد این بود که در نهایت در ۱۹۸۹، یعنی ده سال بعد، این کار به اتمام رسید.

لزلی لمپورت (متولد ۷ فوریه ۱۹۴۱ در نیویورک سی‌تی)

TeX با همه مزايايي كه داشت، براي كاربران عادي پرزحمت و غيراقتصادي است. در سال‌های آغازین دهه‌ی ۱۹۸۰ میلادی، لزلی لمپورت (Leslie Lamport) شروع به کار بروی LaTeX کرد. LaTeX یک سامانه‌ی آماده‌سازی و حروف‌چینی نوشتار بر پایه TeX است، که از TeX به عنوان موتور حروف‌چینی استفاده می‌کند. در واقع هر دستور LaTeX، از مجموعه‌ای پیچیده از دستورات TeX تشکیل شده است، که گردابه‌ای بزرگ از صورت‌های توسعه‌یافته‌ی TeX را تشکیل می‌دهد، با همه‌ چيزهايي كه لازم بود به آن اضافه شود تا به محصولي قابل استفاده براي عموم تبديل گردد. TeX خانواده بزرگی دارد: XƎTeX، pdfTex، LuaTeX. ادامه مطلب ...

توصیه می‌شود که تازه‌واردان به دنیای LaTex حتما پیوند‌های زیر را مطالعه کنند.

مراجع مناسب برای یادگیری LaTeX

مراجع مناسب برای یادگیری LaTeX

برای یادگیری LaTeX مراجع بسیار زیادی وجود دارد. اما همواره به خاطر داشته باشید که برای یادگیری LaTeX بیش‌از آن‌که به خواندن مراجع گوناگون نیاز داشته‌باشید، به تمرین و ممارست نیاز دارید. در صفحه مراجع مناسب موارد مختلف آموزشی با زبان فارسی و انگلیسی را خواهید یافت؛ هم مراجعی برای مبتدیان و تازه‌واردان به دنیای LaTeX معرفی شده است و هم مراجع تکمیلی‌ در این موضوع.

بسته XePersian

بسته XePersian

هميشه مطالب فارسي رياضي را با نرم افزار (word) مي نوشتم اما از نحوه نمايش آن راضي نبودم. بنابراين به اين فکر افتادم که آيا امکان اين هست که مقالات فارسي رياضي را با کمک لاتک تايپ کرد؟ پس از جستجو در اينترنت با تعدادي از نرم افزارهاي حروفچيني فارسي آشنا شدم. در ميان نرم افزارهاي حروفچيني فارسي به فارسي‌تک برخوردم، که متاسفانه به طور کامل پاسخگوي نيازهاي من نبودند. بعد به بهداد اسفهبد و دکتر محمد قدسی تماس گرفتم، دکتر محمد قدسی گفت دقیقاً این جمله رو گفت: "I do not have time to provide such service" و وبلاگ فارسی‌تک را معرفی کرد وقتی به وبلاگ فارسی‌تک رفتم پیوندی در اون بود که من رو با وبلاگ مصطفی واحدي آشنا کرد. ... از مصطفی شنیدم که گفت اگر برای کار جدی قصد داری کاری کنی ار تک‌پارسی استفاده کن. ...

مدتی با تک‌پارسی کار کردم تا اینکه مصطفی زی‌تک و حروف‌چینی فارسیش رو معرفی کرد. من قبلاً هم با زی‌تک از همون اول سال ۲۰۰۴ آشنا بودم اما فکر نمی‌کردم که واقعاً برای حروف‌چینی فارسی مناسب باشه. بعد از مدتی کلنجار رفتن با خودم بین تک‌پارسی و زی‌تک تصمیم گرفتم روی XƎTeX کار کنم و بسته فارسی که مصطفی شروع کرده بود و مهدی امیدعلی گسترش داده بود دوباره بنویسم چون فقط یک راه بود که از شر مشکلات حروف‌چینی فارسی با TeX راحت بشم و اون هم این بود که خودم یک بسته بنویسم. ادامه مطلب ...

برای مطالب بیشتر در مورد Xepersian به پیوندهای زیر مراجعه کنید:

راهنمای LaTeX

راهنمای LaTeX

در راهنمای لاتک، بسیاری از مطالب آموزشی در موضوع LaTeX و فارسی‌نویسی در آن، آورده شده است. به عنوان مثال:

فهرست مطالب ویکی

فهرست مطالب ویکی

در اینجا فهرست همهٔ نوشته‌های این ویکی را گذاشته‌ایم تا به شما در یافتن صفحه‌ها کمک کند. ممکن است این صفحه همیشه به‌روز نباشد. فهرست طبقه‌بندی‌نشدهٔ همهٔ صفحه‌ها را اینجا می‌توانید ببینید.